Het Teylers Museum

Het oudste museum van Nederland is vernoemd naar Pieter Teyler van der Hulst (1702-1778), een telg uit een Doopsgezind geslacht dat n de 16de eeuw vanuit Schotland om religieuze redenen naar Haarlem was uitgeweken. Net als zijn vader was Pieter Teyler een succesvol laken- en zijdekoopman; vanaf 1763 verlegde hij zijn activiteiten echter steeds meer naar de financiële wereld. Als typisch vertegenwoordiger van de Verlichting had Teyler een brede belangstelling voor wetenschap en kunst. Op beide terreinen legde hij verzamelingen aan. Daarnaast was hij zeer geïnteresseerd in theologie. In 1728 trouwde hij met Helena Wijnands Verschaven. In 1756, kort na de dood van zijn echtgenote, maakte Pieter Teyler zijn testament op, waarin hij liet opnemen dat zijn collectie en vermogen in een stichting ondergebracht zouden moeten worden. De Teylers Stichting zou tot doel moeten hebben godsdienst, kunst en wetenschap te bevorderen. Hij wees vijf vrienden aan die deze stichting zouden besturen, de vijf directeuren.

Pieter Teyler Verhulst naar Wijbrand Hendriks, ca. 1800

Pieter Teyler Verhulst naar Wijbrand Hendriks, ca. 1800

Gezelschap met o.a. de vijf directeuren

Gezelschap met o.a. de vijf directeuren


Na de dood van Pieter Teyler werd bij de uitvoering van het testament besloten een openbaar museum te bouwen, met studieboeken, natuurkundige instrumenten, tekeningen, fossielen en mineralen. In 1779 werd door bouwmeester Leendert Viervant begonnen met het ontwerpen van een €boek en konstzael€, die achter de woning van Teyler aan de Damstraat gebouwd zou worden. In 1784 werd de Ovale Zaal opengesteld voor het publiek en werd Martin van Marum de eerste directeur van het museum.

De Ovale Zaal, Wijbrand Hendriks ca. 1810

De Ovale Zaal, Wijbrand Hendriks ca. 1810


Tot op de dag van vandaag wordt Teylers Stichting bestuurd door vijf Directeuren. Deze stichting is eigenaar van Teylers Museum. Teylers Stichting heeft sinds 1981, nadat Teylers Museum erkend werd als museum van nationaal belang, het beheer van het museum door middel van een convenant overgedragen aan de Stichting tot Beheer en Instandhouding van Teylers Museum.
In de eeuwen na de opening werd het museum uitgebreid. In 1878 werd een nieuwe entree aan het Spaarne gebouwd, het ontwerp was van de Weense architect Christian Ulrich. De Haarlemse architect A. van der Steur ontwierp de achterliggende zalen. In 1996 werd er nog een grote nieuwe vleugel aangebouwd. De architect was Hubert-Jan Henket. De nieuwbouw werd in 2002 voltooid en het museum telt nu 12 tentoonstellingszalen.

Collectie

Te bezichtigen zijn natuurkundige instrumenten zoals de grootste elektriseermachine van de 18de eeuw, fossielen (waaronder een van Archaeopteryx), schilderijen, tekeningen, munten en penningen. Het museum herbergt ook een bijzondere collectie tekeningen en prenten, met daarin onder meer een groot aantal originele tekeningen van Michelangelo Buonarroti met bijvoorbeeld voorstudies voor de plafondschilderingen van de Sixtijnse Kapel in het Vaticaan in Rome. Ook bezit het museum werken van Rembrandt. Jaarlijks komen er zo€n 100.000 bezoekers.
Het museum is aangesloten bij de European Botanical and Horticultural Libraries Group (EBHL), een organisatie die zich richt op de promotie en facilitatie van samenwerking en communicatie tussen personen die werken in botanische en horticulturele bibliotheken, archieven en gerelateerde instituten in Europa.

Planetarium van George Adams

Planetarium van George Adams

Fossiel van een moerasschildpad

Fossiel van een moerasschildpad



[bron: Wikipedia]

Zie ook www.teylersmuseum.eu